Sprzedajesz na kredyt? Sięgnij po wiedzę o terminach płatności i odsetkach.

Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszły w życie zmiany w Ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Jak na dzień dzisiejszy wygląda kwestia terminów i odsetek w transakcjach? Kompendium poniżej.

 

Na dzień dzisiejszy kwestie terminów płatności regulują: Ustawa z 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych wraz ze zmianami oraz Kodeks Cywilny.

Kodeks Cywilny określa wysokość odsetek ustawowych oraz odsetek za opóźnienie w płatności gdy dłużnik spóźnia się z zapłatą, a wysokość odsetek nie była oznaczona w umowie.

Odsetki ustawowe reguluje Art. 359 K.C. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych przy czym maksymalna wysokość odsetek wynikających z umowy nie może przekraczać dwukrotności tej wartości.

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.Art. 481 §2: Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (jednak nie wyższej, niż dwukrotność odsetek za opóźnienie).

Natomiast zasadniczo uprawnienia wierzyciela i obowiązki dłużnika w związku z terminami zapłaty w transakcjach handlowych reguluje Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

Ustawa ta wprowadza pojęcie odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Stąd w transakcjach handlowych odsetki liczymy sumując stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych (Art. 4 pkt 3).

Czym jest transakcja handlowa według ustawy? To umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością.

Odsetki ustawowe

(od 01.01.2016)

Odsetki za opóźnienie

(od 01.01.2016)

Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

(od 01.01 do 30.06.2016)

5 %  7 % 9,5 %

Możliwość zastosowania stopy procentowej odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych zależy od przewidzianego w umowie terminu płatności oraz od charakteru stron umowy.

 

Termin zapłaty w transakcjach między przedsiębiorcami

Podstawowy termin w transakcjach handlowych nie powinien być dłuższy niż 30 dni. Gdy termin zapłaty jest dłuższy niż 30 dni wierzyciel może żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dnia od dnia spełnienia świadczenia do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności (Art. 5 Ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych). Czyli od 30 dnia od dostawy do dnia wskazanego jako termin płatności (chyba, że zapłata nastąpi wcześniej) możliwe jest naliczenie odsetek ustawowych.

Natomiast od dnia wymagalności do dnia zapłaty, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, jeżeli spełnione są następujące warunki:

1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie;

2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.

Ponadto termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony w umowie wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela (Art. 7 Ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych).

 

Termin zapłaty w transakcjach z podmiotem publicznym

W transakcjach między przedsiębiorcami a podmiotami publicznymi (w których podmiot publiczny jest dłużnikiem) termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 30 dni, a w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym termin ten nie może przekraczać 60 dni (Art. 8 Ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych). Strony transakcji handlowej mogą ustalić termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, pod warunkiem że ustalenie to jest obiektywnie uzasadnione właściwością lub szczególnymi elementami umowy, a termin ten nie przekracza 60 dni.

W transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:

1) wierzyciel spełnił swoje świadczenie;

2) wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.

 

Do ustalenia wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych stosuje się stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego obowiązującą w dniu:
1) 1 stycznia – do odsetek należnych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca;
2) 1 lipca – do odsetek należnych za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia.

 

Zwrot kosztów dochodzenia należności

Ustawa wprowadza ponadto ryczałtową kwotę jako tzw. rekompensatę za koszty odzyskiwania należności w wysokości wyrażonej w złotych równowartości kwoty 40 euro.

Uprawnienie do naliczenia rekompensaty możliwe będzie od momentu, gdy wymagalne staną się odsetki za opóźnienie w płatnościach, bez odrębnego wezwania do jej zapłaty. 

Rekompensata przysługuje co do zasady od transakcji handlowej. W przypadku jednak gdy strony w umowie ustalą, że świadczenie pieniężne będzie spełniane częściami, uprawnienie do rekompensaty przysługuje w stosunku do każdej niezapłaconej części.