Franczyza, czyli firma na licencji

Nie masz pomysłu na biznes, a dysponujesz gotówką. Sprawdź systemy franczyzowe. Któryś z nich może przypadnie ci do gustu.

Czym jest franczyza (z ang. franchising) i z czym się wiąże. Niektórzy twierdzą, że wykładasz pieniądze na start, a pieniądze same się mnożą, inni uważają, że to system wyciągania pieniędzy od naiwnych. Którzy mają rację, może prawda leży jeszcze gdzie indziej?

Zacznijmy od początku.

 

Czym jest franczyza?

To sposób prowadzenia biznesu opary na licencji.

Przykład: Firma „Cafe stop” założyła kawiarnię o tej samej nazwie. Jej kluczowym czynnikiem sukcesu okazała się serwowana kawa z dodatkiem guarany. Istotny był także wystój sali oraz specjalny expres do kawy, parzący kawę z idealną pianką.

Po sukcesie na rynku lokalnym firma „Cafe stop” była gotowa na ekspansję, ale z uwagi na brak wystarczających środków na wyposażenie kolejnych lokali, zaproponowała potencjalnym współpracownikom system franczyzowy.

Franczyzobiorca, czyli firma, która podpisze umowę z „Cafe stop”, będzie mógł otworzyć kawiarnię pod tą samą nazwą, pod warunkiem spełnienia wymogów franczyzodawcy („Cafe stop”). W warunkach udzielenia licencji może się znaleźć: ten sam asortyment w sprzedaży, taki sam układ sali, sprzęt od wskazanego dostawcy, określona lokalizacja.

Ponadto franczyzodawca przekazuje „know-how” czyli swoją wiedzę, jak prowadzić ten biznes, aby okazał się sukcesem.

Wśród obowiązku franczyzobiorcy jest konieczność ponoszenia opłat na rzecz franczyzodawcy. Opłata podstawowa uiszczana jest za przyłączenie już istniejącego punktu do sieci franczyzodawcy. W związku z działalnością bieżącą, franczyzobiorca wnosi opłaty bieżące. Są nimi części z zysku, którym dzieli się z franczyzodawcą. Mogą też być zapisane w umowie inne opłaty, na które należy zwrócić uwagę.

Podsumowując – decydując się na biznes franczyzowy mamy swoją własną firmę, ale działamy pod logiem franczyzodawcy. Prowadząc własną firmę liczymy się ze wszystkimi możliwymi przywilejami jak i kosztami prowadzenia działalności.

 

Jak wygląda franczyza w Polsce?

W 2015 roku ilość funkcjonujących systemów franczyzowych w Polsce przekroczyła 1100. Działają w różnych branżach – gastronomiczne, handlowe, usługowe. Co roku pojawiają się nowe pomysły, a niektóre są wygaszane. Przy wyborze systemu, trzeba zachować szczególną ostrożność, aby się nie okazało, że nasze pieniądze zainwestowaliśmy w promocję firmy, która za pół roku zniknie z rynku. Według raporty firmy Profit system w 2014 roku rozwój przez franczyzę rozpoczęły kolejne 143 firmy, a 63 poniosły porażkę.

Polska franczyza charakteryzuje się dużą rozpiętością kwot inwestycji – w najtańsze pomysły trzeba zainwestować kilka tysięcy złotych, w najdroższe – kilka milionów euro. Średnia wartość inwestycji we franczyzę w 2013 roku wyniosła 211,05 tys. zł w handlu i 105,73 tys. zł w usługach.

Z popularnych firm działających w systemie franczyzowym można wymienić: McDonald’s, Telepizza, apteki Dbam o zdrowie, sklepy Delikatesy Centrum, Żabka, Intermarche, sklepy z odzieżą Top Secret, Greenpoint, Wójcik, stacje paliw Total, Lotos.

Wiele marek działa dwutorowo – część punktów należy do firmy matki, a pozostałe są franczyzowe.

 

Skąd wziąć pomysł na udaną franczyzę?

Jak zwykle pomocny będzie Internet. Jest kilka serwisów, które pomogą przeszukać istniejące systemy franczyzowe. Ponadto możemy wybrać się na targi franczyzowe, które są organizowane cyklicznie. Wówczas porozmawiamy osobiście z przedstawicielami różnych firm, zorientujemy się we wszystkich za i przeciw, w jednym miejscu.

 

Czy na franczyzie da się zarobić?

To pytanie nurtuje każdego poszukującego pomysłu na własną firmę. Franczyza ma soje atuty, ale i niesie pewne niebezpieczeństwo. Z jednej strony, mamy pewność, że ktoś inny działa w ten sam sposób i zarabia na tym, z drugiej strony koszty inwestycji i licencji są niekiedy tak wysokie, że można mieć poważne wątpliwości czy po opłaceniu wszystkiego zostanie coś dla nas.

Pozostaje, jak w każdym biznesie, przygotować rzetelny biznes plan.